جمال الدين محمد الخوانساري
57
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
9488 ما أبعد الاستدراك من الفوت . چه چيز دور كرده است باز يافت را از فوت ، مراد اينست كه كارى كه بايست بشود وفوت شود بسيار دورست كه تدارك وباز يافت شود پس سعى بايد كرد كه آن فوت نشود واز راه مبالغه در اين بفعل تعجّب ادا شده كه مفاد آن تعجّب است از دورى آن از آن ، وسؤال از سبب آن كه چنان دوركرده آن را از آن ، « 1 » اين بنا بر مذهب فرّاء است وبنا بر مذهب سيبويه ترجمه اينست كه : چيز عظيمى دور كرده بازيافت را از فوت وبنا بر مذهب اخفش اين كه : آنچه دور كرده بازيافت را از فوت چيز عظيمى است وحاصل هر سه يكيست وبر اين قياس در ساير فقرات نظاير اين . 9489 ما تزيّن متزيّن بمثل طاعة اللَّه . زينت نيافته زينت جويندهء بچيزى مانند فرمانبردارى خدا . 9490 ما تقرّب متقرّب بمثل عبادة اللَّه . نزديكى نجسته يعنى بسوى حق تعالى نزديكى جويندهء بمثل عبادت وبندگى خدا يعنى بچيزى ديگر مثل آن . 9491 ما أقرب الأجل من الأمل . چه چيز نزديك كرده است اجل را از امل ، مراد تعجّب است از نزديكى مرگ باميد ، واستفهام وسؤال از سبب آن از براي تأكيد ومبالغه در آن ، وغرض منع از اميدهاست واين كه دنيا قابل قرار دادن آنها نيست بسبب كمال نزديكى مرگ . 9492 ما أفسد الأمل للعمل . چه چيز فاسد كرده است اميد را از براي عمل يعنى نهايت فساد دارد آيا چه سبب داشته باشد كه چنان فاسد كرده آن را از براي عمل ، ومراد اينست كه
--> ( 1 ) از عبارت « اين بنا بر مذهب فرّاء است » تا آخر در حاشية مندرج است ولفظ « منه » در آخر دارد تا اشاره باشد كه اين حاشية نيز از خود شارح است ، رحمة اللّه تعالى .